Xididdo Noorwiijiyan ah, hawl maxalli ah

Dadaal leh nidaam

Imdad waxay ka dhigan tahay gargaar iyo taageero. Waxaan nahay urur bani’aadannimo Noorwiijiyan ah oo aan macaash doon ahayn. Hindisayaashii mutadawiciinta ee hore waxaan ka dhisnay urur leh aqoon, doorar cad iyo xiriir maxalli ah. Waxaan isku darnaa gurmad degdeg ah iyo hawl muddo dheer lagu dhisayo nolol ammaan badan.

• 01

  Gole maamul oo aqoon ku dhisan

  Golaha maamulka ayaa mas’uul ka ah jihada, mudnaanta iyo maaraynta habboon. Qiimayn xirfadeed ayaa saldhig u ah go’aannada.

• 02

  Hawlgal isku xiran

  Maamulka iyo shaqaaluhu waxay dabagalaan qorshayaasha, miisaaniyadda iyo fulinta. Mutadawiciintu waxay bixiyaan waqti, khibrad iyo aqoon.

• 03

  Fulinta deegaanka

  Kooxaha iyo la-hawlgalayaashu waxay yaqaannaan xaaladaha goobta. Wadajir ayaan gargaarka u waafajinnaa baahida una dabagalnaa hawsha.

Rabitaanka wax badan qabashada

Sheekadayadu waa isu beddelidda garab istaagga gargaar dadka gaara. Tan iyo 2009, waayo-aragnimada dadka, goobaha iyo dhibaatooyinku waxay qaabeeyeen hawshayada.

1. 2009

   Garab istaag noqday gargaar wax ku ool ah

   Dareenka Gaza ayaa dad ku kulmiyey Oslo. Shixnad hore oo dhar cusub iyo qalab caawineed ah ayaa gaartay qaxooti Lubnaan ku nool iyadoo lala kaashaday dadka deegaanka.

2. 2010

   Isbeddel muhiim ah oo Pakistan ka dhacay

   Fatahaadihii 2010 ayaa xoojiyey dadaalka. Khibradda deeq ururinta, wax iibsiga iyo gaadiidku waxay saldhig u noqotay gargaar nidaamsan oo joogto ah.

3. 2017

   U dhow qoysaska barakacay

   Taageerada qoysaska Rohingya ee Bangladesh waxay gurmad degdeg ah ku bilaabatay 2017. Markii dambe hawshu waxay gaartay biyo, hoy iyo fursado waxbarasho.

4. Maanta

   Gargaar khibradda ku dhisan

   Waxaan isku darnaa gurmad, mashaariic biyo, waxbarasho iyo xoojinta hab-nololeedka. Baahida iyo awoodda fulinta deegaanka ayaa qaabeeya dadaalka.

Iimaan na dhiirrigeliya, gargaar loo wada dhan yahay

Xididdadayada Muslimnimadu waxay nagu dhiirrigeliyaan wanaagga. Gargaar waxaa lagu bixiyaa baahi, iyadoon loo eegin diin, jinsi, da’ ama asal. Qiyamkan ayaa hagaya hawshayada.

• 01

  Amaanah: kalsooni mas’uuliyad leh

  Deeqdaadu waa mas’uuliyad. Xusuusinta Qur’aanka ee gudashada amaanada waxay nagu dhiirrigelisaa daahfurnaan, maarayn taxaddar leh iyo dabagal.

  Qur’aanka 4:58
• 02

  Cadl iyo ix saan: caddaalad iyo daryeel

  Baaqa caddaaladda iyo wanaaggu wuxuu nagu dhiirrigeliyaa inaan karaamada qofka mudnaanta siino. Waxaan caawinnaa sida baahidu tahay, annagoo ixtiraamayna xaaladda qof walba.

  Qur’aanka 16:90
• 03

  Ta’aawun: iskaashi wanaag

  Baaqa iskaashiga wanaaggu wuxuu nagu dhiirrigeliyaa inaan isu keenno deeq-bixiyeyaasha, mutadawiciinta, xirfadlayaasha iyo bulshooyinka deegaanka si dadaalku u noqdo gargaar wax ku ool ah.

  Qur’aanka 5:2

Baahi laga jawaabayo ficil

Cunto, biyo, caafimaad iyo hoy ayaa lama huraan noqon kara xilliga dhibaato. Waxbarashada iyo hab-nololeed xooggan waxay dhisaan fursado mustaqbal. Waxaan dadaalka ka dabagalnaa baahida ilaa fulinta.

1. 01

   Faham baahida

   Waxaan dhegaysannaa dadka ay dhibaatadu saameysay iyo kooxaha deegaanka: maxaa degdeg ah, yaase ugu baahi badan?

2. 02

   Qorshee gurmadka

   Waxaan isla cayimnaa tallaabooyin, mas’uuliyad, miisaaniyad iyo gaadiid iyadoo loo eegayo xaaladda deegaanka iyo khayraadka jira.

3. 03

   Gaarsii gargaarka

   Shaqaalaha iyo la-hawlgalayaashu waxay fuliyaan hawsha iyagoo ixtiraamaya dadka la caawinayo.

4. 04

   Dabagal oo wax ka baro

   Waxaan dabagalnaa isticmaalka lacagta. Dukumentiyada iyo khibraddu waxay hagaan warbixinta iyo horumarinta.

Deeqdaadu waa amaano

Dhammaan lacagaha waxaa loo maareeyaa ujeeddadayada bani’aadannimo. Deeq kasta waa amaano aan ku ilaalinno daahfurnaan, daryeel iyo mas’uuliyad.

Gargaar ammaan ahi wuxuu u baahan yahay qorshe, shaqaale aqoon leh iyo dabagal. Waxaan ku dadaalnaa kharash macquul ah, khatarta waxaan ku yaraynaa kormeer, waxaana muujinnaa sida lacagta loo isticmaalo.